LED-шамдар және олардың құрылысы
Прожектор да, кеңсеге арналған панель де, дизайнерлік бра да, тректегі спот та, тіпті LED-лампаның өзі де ішкі жағынан көбіне бір қағидамен жасалады. Пішіні, қуаты және қолданылу мақсаты әртүрлі болғанымен, негізгі тораптары әдетте бірдей: жарық көзі, қоректендіру, салқындату және жарықты тарату жүйесі.
Мазмұны
- 1. Жарықдиодтар
- 2. Жарықдиодтарды қоректендіру
- 3. Салқындату
- 4. Жарықты тарату
- 5. Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар
LED-шам әдетте қандай бөліктерден тұрады
Жарықдиодтар
Жарықдиод — кез келген LED-шамның негізгі элементі: жарықты дәл сол шығарады және жарықтың басты сипаттамалары да соған байланысты.
Шашыраңқы жарық беретін шамдарда көбіне SMD-жарықдиодтардан құралған матрица қолданылады — мысалы, кеңселік шамдар мен панельдерде. Ал бағытталған жарықта, споттар сияқты, жиірек COB пайдаланылады. Прожекторларда да SMD массиві де, қуатты COB та кездесуі мүмкін.
Қолданылған жарықдиодтың түрі мен сапасы түс температурасына, түсті беру индексіне және, әрине, жарық ағынына әсер етеді. Бірақ жарықдиод қандай болса да, оған дұрыс қорек көзі мен тиімді салқындату қажет.
Жарықдиодтарды қоректендіру
Жарықдиодтарды қоректендіру жүйесі көбіне драйвер түрінде болады: ол желідегі 220 В кернеуді жарықдиодқа қажет тұрақты, тұрақтандырылған токқа түрлендіреді.
Драйвер көптеген нәрсеге ықпал етеді: жарықтың пульсация деңгейіне, диммирлеу мүмкіндігіне, желідегі кернеу секірістерінен қорғанысқа және жарықдиодтардың жалпы қызмет ету мерзіміне.
Егер шам жыпылықтаса, бірқалыпты қосылмаса немесе тез «әлсірей» бастаса, мәселе жиі жарықдиодтың өзінде емес, дәл қоректендіру жүйесінде болады.
Салқындату
Салқындату кез келген жарықдиодқа қажет, әсіресе ол қуатты болса немесе шам ішінде жарықдиод саны көп болса.
Жылуды әкету үшін бөлек радиатор қолданылуы мүмкін немесе бұл міндетті шамның корпусы атқарады (егер конструкциясы соған есептелсе). Жарықдиод пен радиатор арасындағы жылуөткізгіштікті арттыру үшін жұқа қабат термопаста жағылады.
Салқындатудың тиімділігі радиатор бетінің ауданына, термопастаның дұрыс жағылуына, жарықдиодтан радиаторға дейінгі өтпелер санына және қоршаған орта температурасына байланысты.
Шартты түрде, жұмыс кезінде жарықдиод температурасы 80 °C-тан аспаса, жылу әкетуі жақсы деп есептеуге болады. Бұл көрсеткіш жарықдиодтардың қызмет ету мерзіміне тікелей әсер етеді.
Жарықты тарату
Шамға тек «жарық шығару» жеткіліксіз — оны дұрыс бағыттап, кеңістікке сауатты тарату керек. Ол үшін линзалар, рефлекторлар және рассеивательдер қолданылады.
Тар, бағытталған сәуле қажет болса, линза немесе рефлектор пайдаланылады. Ал жұмсақ әрі кең жарық керек болғанда, мат немесе призмалық рассеивательдер қолданылады.
Конструкцияның осы бөлігі көбіне шамның қалай жұмыс істейтінін анықтайды: спот сияқты ма, кең аумақты «құятын» прожектор сияқты ма, әлде кеңсеге тән жұмсақ жарық бере ме.
Есте сақтайтын негізгі ойлар
Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар
1. Кез келген LED-шам қандай бөліктерден тұрады?
Жауапты көрсету
2. LED-шамның жыпылықтауы неге байланысты?
Жауапты көрсету
3. Шамның жылу әкетуі жақсы екенін қалай түсінуге болады?