Светодиодты таспаны басқару. ШИМ-диммерлер, контроллерлер және күшейткіштер

ШИМ — бұл ені-импульстік модуляция. Іс жүзінде бұл контроллер кернеуді біртіндеп төмендетпей, таспаны өте жоғары жылдамдықпен қосып-өшіріп отырады деген сөз.

Әр циклде таспа «қосулы» күйде көбірек тұрса — жарығырақ көрінеді. Ал «өшулі» күйі ұзақ болса — күңгірттеу болып қабылданады. Ауысып-қосылу жиілігі жоғары болғандықтан, көз мұны үздіксіз жарық ретінде қабылдайды.

Сондықтан ШИМ светодиодты таспаны диммирлеудің ең кең тараған тәсіліне айналды: ол қарапайым, тиімді және светодиодтарға жақсы үйлеседі.

Кез келген светодиодты таспа диммирленеді. Жарықтықты басқарудың ең танымал жолы — дәл осы ШИМ.

Сырттай «жарты қуатпен жанып тұр» сияқты көрінеді, бірақ шын мәнінде таспа «жартылай» жанбайды. Ол «қосулы» және «өшулі» режимдерінің арасында тез ауысады, ал орташа жарықтық осы аралықтардың қатынасына байланысты қалыптасады.

Бір арналы ШИМ-диммерлер біртүсті таспаға арналған. Олар тек жарықтықты реттейді. Басқару тәсілі корпусындағы батырмалар арқылы, радио арқылы немесе ИҚ-арна (инфрақызыл) арқылы болуы мүмкін.

Көптүсті таспалар үшін көпарналы контроллерлер қолданылады: MIX үшін екі арналы, RGB үшін үш арналы және RGBW үшін төрт арналы. Мұндай құрылғылар әр арнаның жарықтығын жеке реттейді, демек жалпы жарық түсін де өзгертуге мүмкіндік береді.

Бұл контроллерлерде бір ортақ «плюс» болады, ал «минус» арналар бойынша бөлінеді. Сол себепті оларды қосу логикасы кәдімгі бір арналы диммерден өзгеше.

Жүктеме тым үлкен болып, бір контроллердің тогы жеткіліксіз болғанда, сигнал күшейткіштері қолданылады.

Күшейткіш басқаруды өздігінен «ойлап таппайды». Ол контроллерден немесе диммерден келген сигналды көшіріп алып, өзіне тиесілі таспа бөлігіне дәл солай береді.

Қарапайым тілмен айтқанда: команданы контроллер береді, ал күшейткіштер сол команданы көп мөлшердегі таспаға контроллерді артық жүктемей жеткізуге көмектеседі.

Бір қуат көзіне бірнеше контроллерді немесе күшейткішті қосуға болады. Бірақ бір диммерді немесе контроллерді бірден бірнеше қуат көзінен қоректендіруге болмайды, өйткені импульстік қуат көздерінің шығыстарын өзара қосуға тыйым салынады.

Тағы бір ерекшелік — диммирлеу кезінде қуат көзінен шығатын ызың, ысқырық немесе сықырлау дыбысы. Бұл жиі кездеседі және ШИМ принципімен байланысты.

Ені-импульстік модуляция кезінде жүктеме өте жылдам қосылып-ажыратылады. Соның әсерінен қуат көзіндегі трансформатордың магнит өрісі үнемі өзгеріп тұрады, ал орамдары мен өзегі микрожылжулар жасайды. Дәл осы тербелістер естілетін дыбысты тудырады.