Жарық ағыны және жарықтандыру деңгейі: люмен люкстен несімен ерекшеленеді
Ватт пен люменді түсінгеннен кейін келесі маңызды сұрақ туады: шам белгілі бір мөлшерде жарық берсе, неге бір жерде жарық жеткілікті, ал басқа бетте көмескі болып қалады?
Мұның жауабы — «жарық ағыны» мен «жарықтандыру деңгейі» ұғымдарының айырмашылығында. Люмен жарық көзінің қанша жарық шығаратынын сипаттайды. Ал люкс — сол жарықтың бетке (үстелге, еденге, қабырғаға, витринаға немесе жұмыс аймағына) қаншалықты түскенін көрсетеді.
Жарық ағыны — люмен
Жарық ағыны шамның, жарықтандырғыштың немесе LED-лентаның қанша көрінетін жарық шығаратынын білдіреді. Бұл көрсеткіш люменмен өлшенеді.
Яғни бұл — жарық көзінің сипаттамасы. Ол қай құрылғы жалпы алғанда көбірек жарық беретінін салыстыруға көмектеседі.
Жарықтандыру деңгейі — люкс
Жарықтандыру деңгейі нақты бір бетке қанша жарық түскенін көрсетеді. Ол люкспен өлшенеді.
Дәл осы люкс мәні үстелде, еденде, асүй үстелшесінде, витринада немесе жұмыс аймағында жарық жеткілікті ме — соны түсінуге мүмкіндік береді.
Қарапайым формула
Жарықтандыру деңгейі тек көздің қанша жарық беретініне ғана емес, сол жарықтың қандай ауданға таралатынына да байланысты. Бірдей жарық ағыны шағын аумақта көбірек люкс береді, ал үлкен аумақта — азырақ болады.
Жарық тек шамнан шығумен шектелмей, қажет жерге түсуі керек
Кітаптың үстіндегі шамды елестетіңіз. Жарық ағыны — шамнан шыққан барлық жарық. Бірақ оқуға сол жарықтың бәрі емес, тек бетке жеткен бөлігі көмектеседі.
Жарық кітапқа бағытталса, жарықтандыру деңгейі жоғары болады. Ал көз жан-жаққа шашырап тұрса, тым биік ілінсе немесе дұрыс емес рассеивательмен жабылса, жарықтың бір бөлігі қажетті аймақтан тысқа кетеді.
Люмен мен люксті шатастырмаудың жолы
Ең оңай тәсіл — жарық көзін және ол жарық түсіретін бетті бөлек қарастыру.
Люмен — көздің беретін жарығы
Бұл мәнді шамның, жарықтандырғыштың немесе LED-лентаның сипаттамаларынан қарайды. Ол жалпы жарық ағынын көрсетеді.
Люкс — беттің алатын жарығы
Бұл көрсеткіш үстелдің, еденнің, қабырғаның, витринаның немесе басқа жұмыс аймағының нақты жарықтануын бағалағанда қажет.
Бір ағын — әртүрлі жарықтандыру деңгейі
Екі жарық көзі бірдей жарық ағынына ие болуы мүмкін — мысалы, 1000 люмен. Бірақ біріншісі тар шоқпен 1 м² аумаққа түсірсе, жарықтандыру деңгейі жоғары болады.
Ал екіншісі сол 1000 люменді 10 м² ауданға жайып жіберсе, әр шаршы метрге келетін жарық азаяды. Жарық ағыны өзгермеді, бірақ беттегі нәтиже басқа болады.
Неге жарықтандырғышты тек люменге қарап бағалауға болмайды
Жарықтандырғышта люмен көп болуы — қажетті аймақ дұрыс жарықтанады деген сөз емес. Жарық жан-жаққа кетуі мүмкін, биікте «жоғалуы» ықтимал, қараңғы беттерден нашар шағылысып, немесе біркелкі жарықтың орнына тым ашық дақ жасап қалуы да мүмкін.
Сондықтан жарық таңдағанда параметрлерді бірге қарайды: жарық ағыны, шашырау бұрышы, орнату биіктігі, бетке дейінгі қашықтық, түс температурасы, түстерді беру индексі және қолдану сценарийі.
Негізгі ой
Люмен жарық көзінің қанша жарық беретінін түсінуге көмектеседі. Люкс — сол жарықтың қажетті бетке қаншасы жеткенін көрсетеді. Жарық дизайнында екі көрсеткіш те маңызды: бірі құрылғыны сипаттайды, екіншісі — бөлмедегі нақты нәтижені көрсетеді.