UGR және көз қарықтыратын әсер: неге тым жарық жарық әрдайым ыңғайлы емес
Жарық люкс бойынша жеткілікті болуы, люмені дұрыс таңдалуы және тіпті фотода әдемі көрінуі мүмкін. Бірақ жарық тікелей көзге түссе, жылтыр беттерден шағылса немесе өткір жарқыл берсе, ондай жарықтандыруды қолдану жайсыз болады.
Көру дискомфортын бағалау үшін UGR көрсеткіші қолданылады. Ол шамның нақты бөлмеде адамды қаншалықты қарықтыруы мүмкін екенін түсінуге көмектеседі. UGR неғұрлым жоғары болса, көздің тез шаршауы, тітіркену және зейіннің төмендеу қаупі соғұрлым артады.
UGR деген не
UGR — қолайсыз жарқыл (дискомфортты блеск) көрсеткіші. Қарапайым тілмен айтқанда, ол бөлмеде адам әдеттегі бағытқа қараған кезде шамның көзді қаншалықты қарықтыруы мүмкін екенін сипаттайды.
Мәселе тек шамның жарықтығында емес. Жарық көзінің орналасуы, көру бұрышы, орнату биіктігі, сондай-ақ қабырға, еден, жиһаз, айна, экран және жылтыр беттерден болатын шағылысулар да маңызды.
Сондықтан қуаты жоғары шам міндетті түрде «жаман» емес, ал қуаты төмен шам әрдайым жайлы бола бермейді. Жайлылық жарық көзінің қаншалықты экрандалғанына, қалай бағытталғанына және кеңістікке қалай енгізілгеніне байланысты.
Сәтсіз мысалдар: жарық көзге тікелей түскенде
Ең жиі кездесетін қате — жарық көзін адам оны тура көретіндей етіп орналастыру. Мұндайда жарық көмектесудің орнына кедергі жасайды.
Көзге тура бағытталған жарық
Егер жарық көзі көру аймағында болып, тікелей көзге түссе, бөлме жеткілікті жарық болса да, адам тез арада жайсыздық сезінеді.
Ашық тұрған өте жарық көз
LED немесе шам тікелей көрініп тұрса, көз жарқыраған нүктеге еріксіз түседі. Бұл әсіресе демалыс аймағында, ваннада, дәлізде және айна маңында қолайсыз.
Қауіпті аймақ — ванна және айна
Ваннада адам жиі жоғарыға, айнаға немесе жылтыр беттерге қарайды. Сондықтан қарықтыратын әсер бұл жерде әсіресе тез байқалады.
Ваннаның дәл үстіндегі нүктелік шамдар немесе рассеивательсіз ашық LED-лента әсерлі көрінуі мүмкін, бірақ күнделікті қолдануда көзді тітіркендіреді.
Қарықтыру тек тікелей жарықтан ғана болмайды
Екі жиі кездесетін жағдай бар: жарық көзі тікелей көрінеді немесе жарық беттен шағылысып, көзге түседі.
Тікелей қарықтыратын әсер
Жарық көзінен шыққан сәуле бірден көзге түседі. Бұл көбіне ашық шамдарда, өте жарық нүктелік көздерде, төмен ілінген аспалы шамдарда және дұрыс экрандалмаған жарықтандырғыштарда кездеседі.
Шағылысқан қарықтыратын әсер
Жарық үстелден, экраннан, айнадан, плиткадан, жылтыр фасадтан немесе әйнектен шағылысады. Жарық көзі көзге бағытталмаған сияқты көрінгенімен, жарқыл бәрібір кедергі келтіреді.
UGR-ды қалай төмендетуге болады
Мақсат — жарықты әлсірету емес. Негізгі міндет — жарық көзін тікелей көзге түспейтіндей жасыру, ағынды дұрыс бағыттау және артық шағылыстарды азайту.
Тереңдетілген жарық көзі
LED корпус ішінде тереңірек орналасады, сондықтан оны тікелей көру қиындайды. Бұл қарықтыру қаупін төмендетеді.
Арнайы оптика
Линза, шағылдырғыш немесе рассеиватель жарық шоғын қалыптастырып, қажетсіз өткір жарқылдарды азайтуға көмектеседі.
Антибликті тор
Тор жарық көзін тікелей көзқарастан қосымша экрандап, жарықты көзге жайлырақ етеді.
Шағылысқан жарық
Жарықты бетке, төбеге немесе қабырғаға бағыттап, көзге тура соқпайтын жұмсақ, шашыраңқы жарықтандыру алынады.
Көзге жайлы жарықтың жақсы үлгілері
Жайлы жарық міндетті түрде көмескі болуы шарт емес. Егер жарық көзі тікелей көзге түспесе және жарықтандыру сызбасы ойластырылса, жарық әрі ашық, әрі әсерлі, әрі декоративті бола алады.
Тікелей қарықтырмайтын жұмсақ жарық
Жарық көзге емес, кеңістікке жұмыс істейді. Беттер, көлем және атмосфера анық көрінеді, бірақ көру аймағында өткір жарқыраған нүкте сезілмейді.
Бір ғана өте жарық көздің орнына — жарық сценарийі
Жарықтың бірнеше деңгейі жарықтықты да, атмосфераны да сақтап, қарықтырусыз жайлылық береді.
UGR-ды ескере отырып шамды қалай таңдау керек
Тәжірибеде тек корпус дизайнына немесе люмен санына қарап қою жеткіліксіз. Жайлылық шамның нақты кеңістікте өзін қалай көрсететініне байланысты.
Жарық көзінің көрінуін тексеру
Егер LED немесе шам әдеттегі көру бұрышында тікелей көрініп тұрса, дискомфорт қаупі жоғарырақ.
Аймақты ескеру
Жұмыс кабинеті, балалар бөлмесі, ванна, ас үй және айна маңында көру жайлылығына қойылатын талаптар өтпелі аймақтарға қарағанда жоғары.
Шағылысуларға назар аудару
Экран, айна, плитка, әйнек және жылтыр жиһаз шам дұрыс орналасса да, жарықты қайтадан көзге қайтаруы мүмкін.
Негізгі ой
Жақсы жарықтандыру — тек жарықтық қана емес. Жарық көруге көмектесуі керек, бірақ көзді қарықтырмауы тиіс. UGR төмен болуы, жарық көзінің тереңдетіліп орналасуы, ойластырылған оптика, антибликті элементтер және шағылысқан жарық бөлмені жайлырақ етіп, көру жүктемесін азайтады.